Diyabet

 

A1C hedefi: hasta düşük riskli ise <7 (7 ve altı) ,yüksek riskli ise hastaya göre 

A1C 6,5-7,5 -> Metformin

7,5-8,5 : 2 li OAD (Sinjardi ,Galvus -Met)

A1C : 8,5 - 10 -> 3lü OAD ,SGLT kullan (koroner hst,kalp yet.,proteinürisi varsa,kontrendikasyon yoksa SGLT-2 başla  ) 

A1C > 10 -> Kgya 0,1 - 0,2 insülin (OAD + insülin) , bazal bolus : kgya 0,5 yarısı bazal ,yarısı bolus

böbrek yet. varsa 0,3 ten başla 10 gün sonra 3 günlük insülin takibiyle çağır.

A1C 13-15 ise insülin öner,OAD olarak sülfonilüre verme(insülinle) ,ilk bazal insülin başla 

 - Metformin -> ( Matofin XR(uzun salınımlı),Glifor,Diaformin ) : 2x500 ilk 2  hafta ,sonra 2x1000 .B12 kontrol et,

ileri AC hastalığı ,laktik asidoz a dikkat 

- SGLT -2> Koroner kalp hastalığı,kalp yetmezliği,proteinüride kullan 

 Dapagliflozin (Forziga) 10 mg 1x1 , Empagliflozin (Jardiance ) , Sinjardi : Metformin+ empagliflozin ,

 : Mesane CA ,Ketoasidoz kontrendike , (öglisemik ketoasidoz yapabiliyor) ,sık idrar yolu enfeksiyonu varsa (bariz patoloji) verme  .

- DPP4 -> Trajenta 5mg 1x1   (linagliptin) (böbrek yetm. doz ayarı yok) - > pankreatit, meduller tiroid ca geçirdiyse verme ,; galvus ,taglin 100 mg 1x1  ( vildagliptin) 

* janumet 2x1 (sitagliptin + metformin)  , galvus met 2x1(vildagliptin + metformin),tok karnına öğün arası 

- Sulfonilüre -> (Gliklazid) : Diamicron MR 30 mg,betanorm 30 1x1  (30 ile başla ,120 ye kadar çıkılabilir)  -> sabah aç ,hipoglisemi yapabilir ,dikkat,insülin ile beraber verme 

Glitazon : ödem yapar, kalp yetmezliğinde verme,osteoporozu arttırabilir,KCFT 3 kat üzerinde ise verme ,KC yağlanması olan hastada tercih edelim 

Glifix 1x1 30 mg ,Glifix - Plus 2x1 (metformin var)

-Sirozda vereceksen insülin ver . 

İnsülin 

İğne Ucu ,aspart(novo),lantus(glarjin),şeker ölçüm,cihazı-çubuğu --> rapor çıkar 

- İME fine 6 (zayıf 4 ,kilolu 8 ) 4x1 , İME -DC 4x1 ( 3er kutu ) 

- Bazal insülinde : Sabah aç, akşam tok 4-5 gün yazıp gelsin 

- Bazal /bolus : Sabah Aç /Tok , öğlen tok ,akşam tok 

- Açlık kan şekeri : 100 -125 --> 1 ay sonra kontrol ,hedef değerlere geldiyse 3-4 ay sonra kontrol 

MODY-> insülin sekresyonunda problem var,sülfonilüre baya etkin.Fenotipi MODY düşündürüyorsa sülfonilüre başla,tedavi cevabına bak.

-Gebe ,hemoglobinopati,derin anemi,yakın zamanda transfüzyon öyküsü varsa HbA1c ye göre diyabet tedavisi başlanmaz.KŞ takibine göre (normalde A1C ye bakılır)

- Akarboz u reaktif hipoglisemide kullanıyormuş

- GFR < 45 altında trajenta dışı OAD ile uğraşma

- GFR 45-60 arası metformin - sülfonilüre yarı doz a düşülür 

- 30 altı OAD hiç verme (insülin)

- Metformin : laktat yüksekliği ,kc hastalığı,KOAH,ileri evre kalp yetmezliği vs.(laktik asidoz yapabilecek hastalar) a verme . GFR düşük hastaya da  verme .

- Glinid ile beraber insülin verme